مرتضى مطهرى

140

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

قرآن همچنانكه تحت عنوان « غيب » نوعى ايمان و بينش را دربارهء هستى عرضه مىدارد و لازم مىشمارد ، احيانا تحت عناوين ديگر اين مطلب را بيان مىكند ، از قبيل ايمان به « ملائكه » يا ايمان به رسالت رسل ( ايمان به وحى ) : آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ ( 1 ) . پيامبر و مؤمنان به آنچه بر پيامبر فرود آمده ايمان دارند . همه ايمان دارند به خدا و فرشتگانش و كتابهايش و فرستادگانش . وَ مَنْ يَكْفُرْ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلالًا بَعِيداً ( 2 ) . آن كس كه به خدا و فرشتگانش و كتابهايش و پيامبرانش و روز بازپسين كفر بورزد گمراه شده ، گمراه شدن دورى . در اين دو آيه ، ايمان به كتابهاى خدا مستقلّا ذكر شده است . اگر مقصود از اين كتابها ، كتابهاى آسمانى بود كه بر پيامبران نازل شده است ، همان ايمان به رسل كافى بود . اين قرينه است كه مقصود از اين كتابها حقايقى از نوعى ديگر است كه از نوع دفتر و ورقه نيست . در خود قرآن مكرّر از حقايقى نهانى و غيبى با نام « كتاب مبين » ، « لوح محفوظ » ، « امّ الكتاب » ، « كتاب مرقوم » و « كتاب مكنون » ياد شده است ( 3 ) . ايمان به اين نوع كتب ماورائى ، جزئى از ايمان اسلامى است . اساسا پيامبران آمده‌اند كه به بشر آن گونه بينش و جهان‌بينى بدهند كه بشر تا آنجا كه برايش مقدور است تصوّرى ، هر چند مجمل ، از مجموع نظام آفرينش داشته باشد . خلقت آفرينش محدود به امور حس‌كردنى و لمس‌كردنى كه در حوزهء علوم حسّى و تجربى است ، نمىباشد . پيامبران مىخواهند بينش انسان را از محسوس تا معقول و از آشكار تا نهان و از محدود تا نامحدود بالا ببرند . متأسّفانه موج انديشه‌هاى محدود مادّى و حسّى كه از مغرب زمين برخاسته به

--> ( 1 ) - بقره / 285 . ( 2 ) . نساء / 136 . ( 3 ) . رجوع شود به تفسير الميزان ، ذيل آياتى كه اين كلمات آمده است .